مقایسه مدیریت چینی و مدیریت اروپایی از نظر فرهنگی و ساختار سازمانی بسیار جالب است، چون این دو مدل از دو سنت کاملاً متفاوت شکل گرفتهاند:
چین از فلسفه کنفوسیوسی و سنتهای جمعگرا و اروپا از عقلانیت نهادی، قانونگرایی و تجربه صنعتی چندصدساله شکل گرفته است.
اجازه بدهید تفاوتها را در چند محور اصلی بررسی کنیم.
- فلسفه مدیریتی
مدیریت چینی
ریشه در فلسفه کنفوسیوس دارد.
ویژگیهای کلیدی:
- احترام شدید به سلسلهمراتب
- اهمیت هماهنگی گروهی
- وفاداری سازمانی
- نقش پدرانه مدیر
مدیر در چین معمولاً اقتدار بالا و فاصله قدرت بیشتری با کارکنان دارد.
مدیریت اروپایی
مدیریت اروپایی بیشتر بر پایه قانون، نهادهای اجتماعی و تعادل بین کار و زندگی است.
ویژگیها:
- تأکید بر عدالت سازمانی
- اهمیت مشارکت کارکنان
- تصمیمگیری ساختاریافته
- احترام به حقوق نیروی کار
- سبک تصمیمگیری
چین
- تصمیمگیری غالباً متمرکز در رأس سازمان
- مشورت انجام میشود، ولی تصمیم نهایی در بالا گرفته میشود
- سرعت اجرای تصمیمها بسیار بالا است
اروپا
- تصمیمگیری مشارکتیتر
- اتحادیههای کارگری و هیئتهای کارکنان نقش دارند
- فرآیندها بیشتر قانونی و رسمی هستند
به همین دلیل، گاهی تصمیمها در اروپا کندتر اما شفافتر هستند.
- رابطه مدیر و کارکنان
چین
رابطه بیشتر پدرسالارانه است.
کارکنان:
- انتظار راهنمایی از مدیر دارند
- کمتر مدیر را به چالش میکشند
- وفاداری سازمانی مهم است
اروپا
رابطه بیشتر حرفهای و قراردادی است.
کارکنان:
- استقلال بیشتری دارند
- میتوانند با مدیر بحث و مخالفت کنند
- حقوق کاری بسیار تعریفشده است
- نقش قوانین و قراردادها
چین
- روابط شخصی (Guanxi) بسیار مهم است
- اعتماد و شبکه ارتباطی گاهی از قرارداد مهمتر میشود
اروپا
- قانون و قرارداد پایه اصلی همکاری است
- سیستمهای نظارتی و استانداردها بسیار قوی هستند
مثلاً در صنایع اروپایی:
- استانداردهای ایمنی
- استانداردهای محیط زیست
- مقررات کار
بسیار سختگیرانه است.
- نگاه به زمان و استراتژی
چین
تمرکز قوی روی استراتژیهای بلندمدت ملی و صنعتی وجود دارد.
نمونه:
- برنامههای ۲۰ تا ۳۰ ساله صنعتی
- سرمایهگذاری عظیم در زیرساخت
اروپا
تمرکز روی:
- پایداری
- کیفیت
- استانداردهای بلندمدت
اما شرکتها معمولاً به اندازه چین تهاجمی در توسعه بازار نیستند.
- فرهنگ کاری
چین
- ساعات کار طولانی
- رقابت شدید
- فرهنگ کاری فشرده
اصطلاح معروف در چین:
996 Culture
یعنی کار از ۹ صبح تا ۹ شب، ۶ روز در هفته.
اروپا
- تعادل کار و زندگی
- ساعات کار کمتر
- تعطیلات بیشتر
مثلاً:
- آلمان
- فرانسه
- هلند
کارکنان گاهی ۵ تا ۶ هفته مرخصی سالانه دارند.
- نوآوری و فناوری
اروپا
قوی در:
- مهندسی دقیق
- فناوریهای پیشرفته
- استانداردهای صنعتی
مثال:
- آلمان
- سوئیس
- سوئد
چین
قوی در:
- سرعت توسعه
- مقیاس تولید
- تبدیل سریع ایده به محصول
جمعبندی فشرده
مدیریت چینی:
- سلسلهمراتبی
- رابطهمحور
- سریع در اجرا
- تمرکز بر مقیاس و رشد
مدیریت اروپایی:
- قانونمحور
- مشارکتی
- استانداردمحور
- توجه به کیفیت و پایداری